Phác thảo Chiến lược Quốc gia chung sống an toàn với lũ lụt tại Huế

Triết lý nền tảng: Chuyển từ tư duy “chống lũ” sang “sống chung với lũ một cách thông minh và an toàn”. Coi nước lũ là một phần của hệ sinh thái và văn hóa Huế, cần được quản lý chứ không thể triệt tiêu.
[Kiến trúc sư – Quy hoạch gia Hồ Viết Vinh]

Bốn Trụ Cột Chiến Lược chính:

1. Trụ cột quy hoạch và hạ tầng thông minh

Mục tiêu: Kiến tạo một không gian sống có khả năng “co giãn” cùng với lũ.

• Phân vùng rủi ro lũ chi tiết:
  • Lập bản đồ ngập lụt chi tiết đến từng con phố, khu dân cư, dựa trên các kịch bản lũ khác nhau (10 năm, 20 năm, 50 năm, 100 năm).
  • Cấm xây dựng các công trình thiết yếu (bệnh viện, trường học, trung tâm cứu hộ) và khu dân cư mật độ cao trong vùng lũ trũng, sâu.
  • Quy hoạch các “vùng đệm”, “không gian xanh thấm nước” dọc theo sông Hương và các phụ lưu để nước lũ có chỗ tràn vào mà không gây hại cho đô thị.
• Phát triển hạ tầng “thuận thiên”:
  • Xây dựng “Thành phố bọt biển”: Thay thế bê tông hóa bằng các bề mặt thấm nước (vỉa hè thấm nước, công viên có hồ điều tiết). Khuyến khích các mái nhà xanh, hệ thống thu gom nước mưa.
  • Thiết kế kiến trúc thích ứng: Quy chuẩn xây dựng mới bắt buộc các công trình trong vùng ngập phải có tầng trệt “nổi” hoặc không gian kiên cố để chứa đồ, nâng cao nền nhà, sử dụng vật liệu chịu nước.
• Hạ tầng giao thông linh hoạt:
  • Phát triển hệ thống giao thông thủy nội đô (thuyền, phà) như một phương tiện chính thức trong mùa lũ.
  • Thiết kế các tuyến đường tránh lũ và cầu vượt lũ.

2. Trụ cột hệ thống cảnh báo sớm và ứng phó hiệu quả

Mục tiêu: Biến mọi người dân thành một “cảm biến” và một “chiến sĩ” cứu hộ tiềm năng.

• Hiện đại hóa công nghệ dự báo:
  • Lắp đặt mạng lưới trạm đo mưa, mực nước tự động theo thời gian thực.
  • Ứng dụng Trí tuệ Nhân tạo (AI) để phân tích dữ liệu và đưa ra dự báo chính xác hơn về thời điểm, quy mô và phạm vi ngập lụt.
• Truyền thông cảnh báo đa kênh, dễ hiểu:
  • Cảnh báo không chỉ nói “mưa bao nhiêu mm” mà phải mô tả cụ thể: “Đường Nguyễn Huệ sẽ ngập sâu 0.5m trong 3 giờ tới”, “Khu vực Gia Hội cần sơ tán trước 18h”.
  • Sử dụng SMS, ứng dụng di động, loa phát thanh, và mạng xã hội.
• Chuẩn bị ứng phó cộng đồng:
  • Thành lập và huấn luyện Đội phản ứng nhanh cấp phường/xã. Mỗi khu phố đều có lực lượng tại chỗ.
  • Xây dựng “Bản đồ an toàn cộng đồng”: Đánh dấu các điểm sơ tán an toàn, điểm có đất cao, lộ trình di chuyển an toàn trong mùa lũ.
  • Trang bị kỹ năng sống sót: Tổ chức các khóa huấn luyện cho người dân về cách di chuyển trong nước lũ, sơ cấp cứu, và sử dụng áo phao.

3. Trụ cột phát triển kinh tế – xã hội bền vững

Mục tiêu: Giảm thiểu thiệt hại kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội trong mùa lũ.

• Bảo hiểm rủi ro thiên tai:
  • Nhà nước và các doanh nghiệp cùng phát triển các gói bảo hiểm lũ lụt phổ cập và có hỗ trợ cho nhà cửa, phương tiện và tài sản của người dân, đặc biệt là các hộ kinh doanh nhỏ.
  • Biến gánh nặng cứu trợ sau lũ thành một cơ chế chia sẻ rủi ro chủ động từ trước.
• Chuyển đổi mô hình sinh kế:
  • Khuyến khích các mô hình kinh doanh, nông nghiệp có thể thích ứng hoặc tận dụng mùa lũ (du lịch sinh thái mùa nước nổi, nuôi trồng thủy sản theo mùa vụ).
  • Hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng kế hoạch kinh doanh mùa lũ: chủ động dự trữ hàng hóa, nâng cao kho bãi, chuyển đổi hình thức kinh doanh trực tuyến tạm thời.

4. Trụ cột nâng cao nhận thức và văn hoá ứng phó

Mục tiêu: Hình thành “GEN sống chung với lũ” trong mỗi người dân và trong cộng đồng.

• Tích hợp giáo dục vào nhà trường:
  • Đưa kiến thức về lũ lụt, kỹ năng ứng phó và ý thức “thuận thiên” vào chương trình giảng dạy chính khóa từ cấp tiểu học tại Huế.
  • Tổ chức diễn tập phòng chống lũ lụt định kỳ trong trường học.
• Xây dựng văn hóa “Thuận Thiên”:
  • Tuyên truyền để người dân hiểu rõ “Sống ở Huế là phải biết bơi, biết dự trữ lương thực, và có kế hoạch di chuyển khi có lũ”.
  • Vận động người dân không xả rác ra sông ngòi để tránh tắc nghẽn dòng chảy.

Cơ chế thực thi và giám sát

• Thành lập Ban Chỉ đạo Quốc gia về Thích ứng với Lũ lụt tại Miền Trung, do một Phó Thủ tướng đứng đầu, với sự tham gia của các Bộ, ngành và chính quyền Thành phố Huế.
• Ưu tiên ngân sách trung hạn và dài hạn cho chiến lược này, kết hợp với kêu gọi vốn ODA và đầu tư tư nhân vào các dự án hạ tầng thích ứng.
• Xây dựng cơ chế giám sát và đánh giá độc lập, công khai minh bạch tiến độ và hiệu quả của các dự án.

Kết luận: Chiến lược này không phải là một giấc mơ viển vông, mà là một lộ trình cần thiết để biến Huế từ một “nạn nhân” của lũ lụt trở thành một hình mẫu về “Thành phố Phục hồi” (Resilient City) – nơi con người và thiên nhiên cùng nhau tồn tại và phát triển bền vững.

Cơ duyên cho Tôi gặp và hóng chuyện với danh hoạ Hồ Hữu Thủ: là một trong những tên tuổi hàng đầu của nền mỹ thuật Việt Nam.
Thế giới nghệ thuật của ông là sự kết hợp độc đáo giữa các hình tượng quen thuộc: thiếu nữ – hoa sen – mảnh trăng. Những hình ảnh này không đơn thuần là miêu tả hiện thực, mà đã được chọn lọc và biến thành những biểu tượng mang vẻ đẹp tinh khiết, hồn nhiên trong một không gian vừa thực vừa siêu thực.

Ghé thăm triển lãm “Hội hoạ trừu tượng Cha và Con” tại TAA Gallery, Tôi như được gặp lại phong thái nho nhã pha lẫn minh triết nơi Ông.

Êm đềm tựa giọt sương tinh khiết gieo mầm an lành.
Can trường cắm cội rễ sâu bền trước bão lũ.
Hoa trôi nở hương thơm giữa dòng nổi sóng, bờ cỏ lặng lẽ tựa mặt hồ thu.
Hương Giang trở thành ngọn đuốc chánh niệm – vừa tỏa sáng tự thân, vừa soi đường dẫn lối.

TP.HCM đang tổ chức cho người dân cả nước góp ý, hiến kế về “Công trình biểu tượng ghi nhận sự chung sức, đồng lòng của người dân vượt qua đại dịch COVID-19” tại TP.HCM ở khu đất số 1 Lý Thái Tổ (phường Vườn Lài).

Theo kiến trúc sư Hồ Viết Vinh,
Đối với đồng bào thành phố đã nằm xuống trong cuộc chiến chống đại dịch cần được tri ân, ghi nhớ một cách trân trọng tại công trình trên bằng cách khắc tên ở công trình. Rất nhiều công trình tưởng niệm trên thế giới đều có khắc tên các nạn nhân như công trình kỷ niệm sự kiện 11-9 ở Mỹ hay trận động đất ở Đường Sơn, Trung Quốc…
Đối với 23.000 đồng bào mất đi cần được nhắc nhớ một cách trang trọng để mọi người còn biết tưởng nhớ đến ai, tri ân ai. Những người đã nằm xuống cho cuộc sống hôm nay thì bất kể họ là ai, không phân biệt, phải được những người hôm nay, thế hệ sau đến công trình tham quan tự lắng đọng, biết ơn mới thể hiện sự nhân văn.

Vui lòng đọc đầy đủ nội dung bài báo tại link này (bấm vào đây).

Rêu không phải là cỏ cây, cũng không hoàn toàn là rong rêu trôi dạt theo dòng nước. Nó là một thực thể kỳ lạ, vừa nguyên sơ, vừa vĩnh cửu. Rêu không có rễ, nhưng lại bám chặt vào đá. Không có thân cành, nhưng lan rộng như một tấm thảm. Không có tiếng nói, nhưng lại kể những câu chuyện cổ xưa hơn bất cứ cuốn sách nào từng được viết ra.
Thế giới của Rêu là một vùng giao thoa giữa cái hữu hình và cái vô hình. Nếu nhìn từ xa, Rêu chỉ là một lớp xanh nhạt, một mảng màu lặng lẽ trên nền đá xám. Nhưng nếu cúi xuống thật gần, ta sẽ thấy một hệ sinh thái thu nhỏ, nơi những sợi tơ mềm mại vươn lên, đón lấy ánh sáng đầu ngày. Rêu không chỉ sống trong không gian – nó còn bám vào ký ức, len lỏi vào những vết nứt của thời gian.
Tôi gọi Rêu mang một diễn trình với tên gọi “biên niên sử”: một cuốn sách không cần giấy mực, nhưng lưu giữ được những gì đã qua. Một hạt rêu nhỏ bé có thể mang theo nó câu chuyện của hàng trăm năm. Nó lớn lên trên bề mặt những công trình cổ, trên đá núi, trên mái ngói, trên những phiến đường rêu phong của một thành phố cũ. Nó ghi lại dấu vết của từng cơn mưa, từng đợt nắng, từng trận gió mùa.
Và như thế, Rêu bước vào cuộc đời tôi như một chứng nhân lặng lẽ nhưng không thể nào lơ đãng. Cùng với Thời gian, Rêu tồn tại trong một vũ điệu chậm rãi, không màng đến sự hối hả của thế gian. Tôi trở thành người chứng kiến: không, đúng hơn là kẻ lang thang giữa những lớp ký ức thời gian mà Rêu lưu giữ, cố gắng hiểu những gì mà nó muốn nói.
Nhưng liệu Biên niên sử Rêu có thực sự là một câu chuyện thú vị? Hay chỉ là tôi đang cố gắng tìm kiếm ý nghĩa trong một thứ vốn dĩ vô ngôn?

Kiến trúc sư Hồ Viết Vinh, Huế 2025

Picture architecture in Vietnam and you might imagine ancient temples buried down countryside lanes or faded colonial buildings lining the city streets. But spurred by unprecedented economic growth, this Southeast Asian country of almost 100 million is revamping its traditional image – and architecture is part of the overhaul. After decades spent trying to keep Vietnam’s unrelenting jungles out of the cities, visionary architects now harness the wilderness to enhance their urban creations. And the countryside is no longer designated for relics of the past – but also innovations for the future. From contemporary art hubs hiding in the hills to city tower blocks blooming with foliage, here is the architecture that is making its mark on Vietnam.

Lebadang Memory Space, by Architect Ho Viet Vinh

Nestled in the countryside together with Hue’s centuries-old royal tombs, Lebadang Memory Space is a lively architectural update to the city’s monarchical heritage. This contemporary art museum is dedicated to late local artist Le Ba Dang, who sketched the drawing that the blueprints are based on. Local architect Ho Viet Vinh designed the structure, completed in April 2019, with a central skylight that allows beams of light to track through the exhibition hall throughout the day.

Sky House by MIA Design Studio

Vegetation bulges from the balconies and rooftops of Sky House, a home in Ho Chi Minh City completed in December 2019. The plot was spacious enough to accommodate a large townhouse, but instead of creating unrequired rooms, MIA Design Studio designated half the house to light, wind, water and trees. The result is a generous sky well that feeds light to the habitable rooms and chambers with no practical purpose but to house plants, trees, and indoor ponds.

Chicland, by Vo Trong Nghia

Award-winning architect Vo Trong Nghia is celebrated for his use of natural materials and foliage, such as bamboo and tropical plants. The 21-floor Chicland Hotel, completed in June 2019 in the modern seaside city of Danang, features both. The on-site café has earthy bamboo interiors while the balconies overflow with greenery. Similarly biophilic, Vo Trong Nghia’s Silver Cloud, slated for completion later this year, is a leafy long-stay hotel that blends with the lakes and mountains of Cuc Phuong National Park, 100km south of Hanoi.

Brick Cave, by Doan Thanh Ha

In Vietnam, bricks have been used for at least a millennium. Doan Thanh Ha, who recently won the Turgut Cansever International Award, constructed the Brick Cave in the suburbs of Hanoi with an additional exterior wall to form a narrow atrium around the house. This perforated exterior casing with large windows invites natural light into the family home while keeping it cool during Hanoi’s scorching summers. The rooftop features a vegetable garden.

Central Park, by LAVA and ASPECT Studio

LAVA and ASPECT Studio won the commission to revamp Ho Chi Minh City’s September 23 Park, one of the city centre’s largest green spaces. As well as outdoor art galleries, performance pavilions and sport zones, LAVA and ASPECT Studio are deploying smart city artificial trees. Water purification trees collect and recycle rainwater, ventilation trees provide fresh air and solar trees generate power. Construction is scheduled to begin later in 2020.

VAC Library, by Farming Architects

While large-scale ventures are making a bold impact, smaller innovations are surfacing more quietly. In Hanoi, VAC Library by Farming Architects (Pictured above) is both climbing frame and reading room set within a three-dimensional grid fashioned from wooden beams. Other small projects of great promise include the Chieng Yen Community House in Son La Province by 1+1>2 Architects, which has a semi-cylindrical thatch roof supported by a bamboo frame. In Danang, architecture studio Tropical Space used brick to construct Cuckoo House, a family home perched above a café.

Empire City, by Ole Scheeren

As Vietnam’s commercial capital, Ho Chi Minh City is entertaining many of the country’s most ambitious projects. With Empire City, Ole Scheeren explores how ‘nature can become an iconic element of architecture’ with a complex of three towers overlooking the Saigon River. At the building’s base, layered platforms evoke the swirling rice terraces of northern Vietnam. Over halfway up Empire Tower 88, the tallest of the three skyscrapers at 333 metres, sits the Sky Forest with verdant water gardens that echo the country’s jungles. Construction is expected to start in early 2021.

See the original article at the link.