Tôi không nhớ chính xác lần đầu tiên mình xem Rêu không phải là rêu mà là nhân chứng của thời gian và nơi chốn tự bao giờ? Có lẽ đó là một buổi sáng sớm khi sương còn đọng trên những phiến đá bên bờ suối. Hoặc có thể là một buổi chiều mưa, khi những mảng rêu xanh mướt trải dài trên tường gạch cũ, như những vết tích của một thời đại đã ngủ quên.
Dù là lúc nào, Rêu vẫn luôn ở đó, lặng lẽ, trầm mặc, bám rễ vào thời gian theo cách riêng của nó.

Rêu không phải là cỏ cây, cũng không hoàn toàn là rong rêu trôi dạt theo dòng nước. Nó là một thực thể kỳ lạ, vừa nguyên sơ, vừa vĩnh cửu. Rêu không có rễ, nhưng lại bám chặt vào đá. Không có thân cành, nhưng lan rộng như một tấm thảm. Không có tiếng nói, nhưng lại kể những câu chuyện cổ xưa hơn bất cứ cuốn sách nào từng được viết ra.
Thế giới của Rêu là một vùng giao thoa giữa cái hữu hình và cái vô hình. Nếu nhìn từ xa, Rêu chỉ là một lớp xanh nhạt, một mảng màu lặng lẽ trên nền đá xám. Nhưng nếu cúi xuống thật gần, ta sẽ thấy một hệ sinh thái thu nhỏ, nơi những sợi tơ mềm mại vươn lên, đón lấy ánh sáng đầu ngày. Rêu không chỉ sống trong không gian – nó còn bám vào ký ức, len lỏi vào những vết nứt của thời gian.
Tôi gọi Rêu mang một diễn trình với tên gọi “biên niên sử”: một cuốn sách không cần giấy mực, nhưng lưu giữ được những gì đã qua. Một hạt rêu nhỏ bé có thể mang theo nó câu chuyện của hàng trăm năm. Nó lớn lên trên bề mặt những công trình cổ, trên đá núi, trên mái ngói, trên những phiến đường rêu phong của một thành phố cũ. Nó ghi lại dấu vết của từng cơn mưa, từng đợt nắng, từng trận gió mùa.
Và như thế, Rêu bước vào cuộc đời tôi như một chứng nhân lặng lẽ nhưng không thể nào lơ đãng. Cùng với Thời gian, Rêu tồn tại trong một vũ điệu chậm rãi, không màng đến sự hối hả của thế gian. Tôi trở thành người chứng kiến: không, đúng hơn là kẻ lang thang giữa những lớp ký ức thời gian mà Rêu lưu giữ, cố gắng hiểu những gì mà nó muốn nói.
Nhưng liệu Biên niên sử Rêu có thực sự là một câu chuyện thú vị? Hay chỉ là tôi đang cố gắng tìm kiếm ý nghĩa trong một thứ vốn dĩ vô ngôn?

Kiến trúc sư Hồ Viết Vinh, Huế 2025

Phuoc Tich Ancient Village, established in 1470 during the reign of King Le Thanh Tong, lies 40 kilometers north of Hue, embraced by the gentle flow of the O Lau River. Within the village, 26 ancient wooden houses (nhà rường), each over a century old, stand as testaments to traditional craftsmanship. Among these, 12 houses are particularly esteemed for their architectural and artistic value. Additionally, the village is home to 12 water docks, iconic symbols of the rural charm of Hue.
Phuoc Tich pottery, renowned for its meticulous firing process in robust, high-temperature kilns, boasts exceptional durability—resistant to cracking and brittleness—while retaining heat and preserving flavors. The intricate designs etched into Phuoc Tich pottery are distinctive and refined, making them unmistakable among other ceramic products. Historically, Phuoc Tich pottery surpassed many renowned competitors to become the exclusive choice for the imperial court of Hue.
Today, the art of Phuoc Tich pottery is experiencing a revival, driven by passionate young artisans dedicated to preserving the traditional craft passed down through generations. Visitors to the ancient village can immerse themselves in its cultural heritage by participating in pottery-making workshops with local artisans, creating a memorable and hands-on connection to this timeless tradition.

HVV Architect & Partners embodies a vision where architecture resonates deeply with local heritage and the natural environment. All their design and construction projects are rooted in a commitment to authenticity, with a distinctive focus on using Phuoc Tich pottery as a core material.
Phuoc Tich pottery are not merely functional but carry the soul of Hue’s artisanal legacy. Their durability, natural hues, and fine craftsmanship make them a perfect medium for creating spaces that blend tradition with modernity. By incorporating the material, HVV Architect & Partners elevates local materials into architectural expressions that honor the past while embracing contemporary aesthetics.
Each project reflects a philosophy of harmonious living, where the choice of materials and design principles creates spaces that are sustainable, culturally enriched, and emotionally resonant. Visitors and occupants alike experience an intimate connection to Hue’s cultural identity through the timeless beauty of Phuoc Tich pottery, seamlessly integrated into innovative and inspiring architectural designs.
Through these efforts, HVV Architect & Partners not only showcases the versatility of traditional materials but also contributes to the preservation and celebration of Hue’s rich artistic heritage. This approach ensures that every building tells a story of place, people, and enduring craftsmanship.

Ancient Greek legend has it that the pig was the favorite animal of Demeter – goddess of crops and farming on earth. This was the holiest god for the Greeks. Since ancient times, people have used pigs to sacrifice this goddess. The magical transformation that turns humans into pigs appears in many myths, such as in Homer’s epic Odysseus. In this story, the crew of the hero ship was turned into pigs by the goddess Circe. Pig is one of the 12 animals that represent the 12-year cycle of Dizhi of China, Vietnam, Japan, Korea, North Korea and many other countries in Asia. It is associated with the Zodiac Pig. Those who believe in Chinese astrology have always attached pig characteristics to people born in the year of the Pig. Those born in this year are often considered lucky and have a prosperous and leisurely life. PIG House is life within and beyond the form of this animist.

“The gentle interplay of light and shadow dances across the room, reminiscent of a fading memory. Each element, from the plush seating to the artful arrangement of books, whispers stories of bygone days. The warmth of wood and fabric envelops the senses, creating a cocoon of comfort and reflection. This harmonious blend of textures and hues captures the essence of nostalgia, a poetic journey through time, where beauty and melancholy coexist in a delicate balance.”

Có những điều thoạt nghe thấy trái ngược nhưng khi ngẫm cho thật kỹ thì ta thấy chí lý vô cùng. Người thông thái khuyên ta rằng:

“Đừng nói gì trừ khi bạn đã học được cách im lặng.”

Điều này có nghĩa rằng nếu bạn chưa đủ thời gian để nghĩ suy thật sâu, thật tường tận vấn đề thì lời nói sẽ hời hợt, nông cạn và thiếu sức thuyết phục. Trong ngạn ngữ Việt cũng có câu: “uốn lưỡi bảy lần trước khi nói” là vậy! Cuộc sống gấp gáp, nhịp đập cuồng quay tác động làm cho ta cũng đảo điên theo sự trôi lăn.
Vậy im lặng là ngồi im mặc cho cuộc đời kéo trôi hay sao?
Không hề!
Diễn dịch theo ngôn ngữ đạo là “im lặng hùng tráng”, tịnh khẩu để thân tâm tập trung khai mở năng lượng tuệ, chiếu kiến để thấu đạt vấn đề. Sau khi quán được bản chất sự vật, hiện tượng ta sẽ dễ dàng hiểu và minh giải được căn nguyên của nó. Từ đó ngôn từ của ta sẽ chuyên chở được đầy đủ thể, tướng và dụng để lời nói trở nên có phẩm chất. Ông bà ta thường chê những lời nói “sáo rỗng” nghĩa là không có phẩm chất, chỉ là đùa vui vậy thôi.
Để im lặng đạt đến sự hùng tráng mà không phải câm lặng là cả một quá trình tu thân và hiểu đạo. Người tu thân phải buông bỏ được tà kiến để thấy được tánh không của vạn pháp mà ngay cả thân và tâm ta cũng do duyên hợp nên bản tánh là không, giả danh và hư dối.
Thấy được như vậy thì ta sẽ hoà làm một với vấn đề mà ta muốn biết nên ta sẽ hiểu nó như nó đã là. Khi đó ta sẽ thông đạt thực tướng để nói những điều nên nói và những điều nên im lặng.

Hồ Viết Vinh.15012026