AI ngày càng trở thành trí tuệ siêu việt và con người ngày càng phụ thuộc vào máy móc. Khủng hoảng hiện sinh đang đẩy chúng ta vào chân tường với những câu hỏi day dứt về tính nhân văn trong cuộc sống. Là một kiến trúc sư, Tôi đang đối diện với chính bản thể của mình để trả lời cho câu hỏi cốt lõi:

Liệu kiến trúc có còn khả năng dẫn dắt con người chạm vào bản thể tự nhiên, nguyên sơ của họ – thay vì chỉ chạm vào những bản sao hoàn hảo nhưng vô hồn của công nghệ?

Để trả lời, Tôi phải trầm mình vào thực thể cuộc sống, để thân xác sống động của mình hòa quyện vào thế giới hiện tượng – nơi ánh nắng, gió thoảng, mùi đất ẩm, sự mát lạnh của đá và tiếng lá xào xạc không còn là đối tượng quan sát từ xa, mà trở thành sự giao thoa (chiasm) đảo ngược: tôi chạm vào thế giới, và thế giới chạm lại vào tôi. Chỉ khi đôi tay không chỉ lướt trên bàn phím mà còn thực sự xúc chạm trực tiếp với ánh mặt trời, với vỏ cây thô ráp, với hơi thở của không gian, thì bản năng nguyên thủy mới được đánh thức. Kiến trúc chân chính không phải là hình khối trừu tượng hay mô phỏng kỹ thuật số; nó là nghệ thuật của sự hiện diện vật lý (embodiment), nơi thân xác con người trở thành phương tiện để cảm nhận sự dịch chuyển. Trong sự hỗn độn ấy, con người không còn là chủ thể tách biệt quan sát thế giới như đối tượng, mà là một phần của sự sống – nơi cảm nhận và cái được cảm nhận đan xen, không thể phân định. Chính sự gắn kết giác quan đa chiều này – haptic (xúc giác), olfactory (khứu giác), auditory (thính giác), cùng với thị giác – mới giúp chúng ta lấy lại sự cân bằng giữa thế giới ảo và thế giới thực, giữa bàn phím lạnh lẽo và hơi ấm của thiên nhiên.

KTS. Hồ Viết Vinh. 260112

Có những điều thoạt nghe thấy trái ngược nhưng khi ngẫm cho thật kỹ thì ta thấy chí lý vô cùng. Người thông thái khuyên ta rằng:

“Đừng nói gì trừ khi bạn đã học được cách im lặng.”

Điều này có nghĩa rằng nếu bạn chưa đủ thời gian để nghĩ suy thật sâu, thật tường tận vấn đề thì lời nói sẽ hời hợt, nông cạn và thiếu sức thuyết phục. Trong ngạn ngữ Việt cũng có câu: “uốn lưỡi bảy lần trước khi nói” là vậy! Cuộc sống gấp gáp, nhịp đập cuồng quay tác động làm cho ta cũng đảo điên theo sự trôi lăn.
Vậy im lặng là ngồi im mặc cho cuộc đời kéo trôi hay sao?
Không hề!
Diễn dịch theo ngôn ngữ đạo là “im lặng hùng tráng”, tịnh khẩu để thân tâm tập trung khai mở năng lượng tuệ, chiếu kiến để thấu đạt vấn đề. Sau khi quán được bản chất sự vật, hiện tượng ta sẽ dễ dàng hiểu và minh giải được căn nguyên của nó. Từ đó ngôn từ của ta sẽ chuyên chở được đầy đủ thể, tướng và dụng để lời nói trở nên có phẩm chất. Ông bà ta thường chê những lời nói “sáo rỗng” nghĩa là không có phẩm chất, chỉ là đùa vui vậy thôi.
Để im lặng đạt đến sự hùng tráng mà không phải câm lặng là cả một quá trình tu thân và hiểu đạo. Người tu thân phải buông bỏ được tà kiến để thấy được tánh không của vạn pháp mà ngay cả thân và tâm ta cũng do duyên hợp nên bản tánh là không, giả danh và hư dối.
Thấy được như vậy thì ta sẽ hoà làm một với vấn đề mà ta muốn biết nên ta sẽ hiểu nó như nó đã là. Khi đó ta sẽ thông đạt thực tướng để nói những điều nên nói và những điều nên im lặng.

Hồ Viết Vinh.15012026

“If you don’t know how to relax in the pure land,
A life will pass without ever touching happiness.”

Thay Thich Nhat Hanh

The Zen garden embodies the breath of nature, nestled in a coniferous forest that greets the morning sun and immerses itself in the cool embrace of the beach. Here, people move freely in an open space, unbound by positions or frames of reference.
Movement transcends traditional notions of inside and outside, high and low, creating a seamless unity between heaven and earth, plants, flowers, and people. Each step taken resonates with the essence of the pure land, harmonizing all into a single breath of serenity.

Type
Architecture design, Interior design
Year
2019
Location
Ho Tram, Vietnam
Team
Ho Viet Vinh, Tran Thanh Hai, Tran Thi Thu Ha
Collaborator
Quang Nhat Furniture, RitaVo Company, KOHLER