AI ngày càng trở thành trí tuệ siêu việt và con người ngày càng phụ thuộc vào máy móc. Khủng hoảng hiện sinh đang đẩy chúng ta vào chân tường với những câu hỏi day dứt về tính nhân văn trong cuộc sống. Là một kiến trúc sư, Tôi đang đối diện với chính bản thể của mình để trả lời cho câu hỏi cốt lõi:

Để trả lời, Tôi phải trầm mình vào thực thể cuộc sống, để thân xác sống động của mình hòa quyện vào thế giới hiện tượng – nơi ánh nắng, gió thoảng, mùi đất ẩm, sự mát lạnh của đá và tiếng lá xào xạc không còn là đối tượng quan sát từ xa, mà trở thành sự giao thoa (chiasm) đảo ngược: tôi chạm vào thế giới, và thế giới chạm lại vào tôi. Chỉ khi đôi tay không chỉ lướt trên bàn phím mà còn thực sự xúc chạm trực tiếp với ánh mặt trời, với vỏ cây thô ráp, với hơi thở của không gian, thì bản năng nguyên thủy mới được đánh thức. Kiến trúc chân chính không phải là hình khối trừu tượng hay mô phỏng kỹ thuật số; nó là nghệ thuật của sự hiện diện vật lý (embodiment), nơi thân xác con người trở thành phương tiện để cảm nhận sự dịch chuyển. Trong sự hỗn độn ấy, con người không còn là chủ thể tách biệt quan sát thế giới như đối tượng, mà là một phần của sự sống – nơi cảm nhận và cái được cảm nhận đan xen, không thể phân định. Chính sự gắn kết giác quan đa chiều này – haptic (xúc giác), olfactory (khứu giác), auditory (thính giác), cùng với thị giác – mới giúp chúng ta lấy lại sự cân bằng giữa thế giới ảo và thế giới thực, giữa bàn phím lạnh lẽo và hơi ấm của thiên nhiên.

KTS. Hồ Viết Vinh. 260112

Có nơi nào trong ta chưa hề có mưa! Mưa là một cái cớ để yêu nhau, để nhìn về những hoài niệm và cảm xúc. Talkshow Sắc mưa là giọt cảm xúc rơi vào chính bản thân, để gột rửa, để dẫn lối ta chầm chậm cảm nhận cuộc sống. Thông qua chia sẻ của các diễn giả với góc nhìn kiến trúc, văn thơ, nhạc và họa. Để nhìn ngắm một “chiếc tôi” đáng yêu thông qua tọa đàm này, ta cho mình một trải nghiệm mới, một cảm nhận tâm tính của mưa, và đôi khi là của chính mình…

Ngày 11/5/2024 vừa qua, chuỗi toạ đàm Color & More được thực hiện bởi nhóm Color & More, ấn phẩm KT&ĐS và công ty Paint & More đã mở đầu với chủ đề “Sắc mưa” diễn ra tại OneCoat Studio 458A Điện Biên Phủ, phường 17, quận Bình Thạnh, TP.HCM. Các diễn giả tham gia gồm PGS. TS. KTS. Nguyên Hạnh Nguyên, Bác sĩ CKII Đặng Bảo Ngọc, KTS Hồ Viết Vinh và họa sĩ Việt Anh.

Mời xem Talkshow Sắc mưa qua các nội dung bên dưới:

https://www.youtube.com/watch?v=h19TPzpIfbQ

https://www.youtube.com/watch?v=BMxzP_rmLEg

https://www.youtube.com/watch?v=yBVHW7EvmYU

https://www.youtube.com/watch?v=fJq4MfpFf7U

Vinhho Biography
Ho Viet Vinh is a Vietnamese architect who graduated with a Bachelor of Architecture degree in 1995 from the University of Architecture Ho Chi Minh City, Vietnam, where he received an award for creative design in his final year. He is a Registered Architect in Vietnam, a Registered Urban Planner in Ho Chi Minh City, and a member of the Association of Architects and Urban Planners of Vietnam.
Vinh’s career began in 1995 with participation in several design competitions in Ho Chi Minh City. That same year, he became a lecturer in the Urban Planning Department at the University of Architecture.
In 1998, he won second prize in the international competition organized by the Summer Workshop of Cergy-Pontoise, France, with the theme “Ho Chi Minh City and the Saigon River.”
In 2005, he was awarded a special prize in another international competition by the Summer Workshop of Cergy-Pontoise, France, for his project “Can Gio Emotional City.”
In 2010, he participated in the U.S. International Visitor Leadership Program (IVLP) focusing on Sustainable Urban Planning.
In 2015, Vinh was selected by the Lebadang Creative Foundation to design the Lebadang Memory Space Museum in Hue. During this time, he also became the Director of the Fund.

Kiến trúc sư Hồ Viết Vinh (Đêm giao thừa đón Xuân Ất Tỵ 2025 tại Cố đô Huế)
Trong bối cảnh hiện nay khi thế giới đang đối mặt với những thách thức lớn về môi trường, biến đổi khí hậu và sự phát triển bền vững, giá trị phổ quát của kiến trúc chính là nâng cao phẩm giá của con người trong mối tương quan với thiên nhiên. Phẩm giá này được tạo dựng dựa trên các nền tảng sau:

1. Kiến trúc là cầu nối giữa con người và thiên nhiên: Kiến trúc không chỉ là việc tạo ra những công trình để che chở con người mà còn là cách để con người kết nối với thiên nhiên một cách hài hòa. Thiết kế kiến trúc tốt phải tôn trọng và phản ánh mối quan hệ tự nhiên giữa con người và môi trường, thay vì tách biệt hoặc đối đầu với thiên nhiên.
2. Nâng cao phẩm giá con người: Kiến trúc có khả năng nâng cao chất lượng cuộc sống và phẩm giá con người thông qua việc tạo ra những không gian đẹp, tiện nghi và ý nghĩa. Một công trình kiến trúc tốt không chỉ đáp ứng nhu cầu vật chất mà còn nuôi dưỡng tinh thần, cảm xúc và nhận thức của con người.
3. Thiên nhiên là nguồn cảm hứng vô tận: Thiên nhiên không chỉ là yếu tố cần được bảo vệ mà còn là nguồn cảm hứng vô tận cho kiến trúc. Các nguyên tắc tự nhiên như sự cân bằng, đa dạng và thích ứng có thể được áp dụng vào thiết kế. Kiến trúc tương lai cần học hỏi từ thiên nhiên để tạo ra các giải pháp bền vững và hiệu quả.
4. Kiến trúc bền vững là trách nhiệm đạo đức: Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và suy thoái môi trường, kiến trúc có trách nhiệm đạo đức trong việc bảo vệ thiên nhiên và giảm thiểu tác động tiêu cực. Kiến trúc bền vững không chỉ là xu hướng mà còn là sự cần thiết để đảm bảo tương lai cho các thế hệ sau.
5. Kiến trúc tương lai chính là tạo dựng sự hài hòa giữa con người, thiên nhiên và công nghệ: Kiến trúc tương lai cần kết hợp hài hòa giữa nhu cầu của con người, sự tôn trọng thiên nhiên và ứng dụng công nghệ tiên tiến. Công nghệ không nên là yếu tố thống trị mà là công cụ để hỗ trợ con người sống hòa hợp với thiên nhiên.

Kiến trúc tương lai cần đặt con người và thiên nhiên vào trung tâm, từ đó tạo ra những không gian không chỉ đẹp và tiện nghi mà còn bền vững, nhân văn và giàu ý nghĩa. Đây không chỉ là mục tiêu của kiến trúc mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội trong việc xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn.

Điều này có nghĩa rằng nếu bạn chưa đủ thời gian để nghĩ suy thật sâu, thật tường tận vấn đề thì lời nói sẽ hời hợt, nông cạn và thiếu sức thuyết phục. Trong ngạn ngữ Việt cũng có câu: “uốn lưỡi bảy lần trước khi nói” là vậy! Cuộc sống gấp gáp, nhịp đập cuồng quay tác động làm cho ta cũng đảo điên theo sự trôi lăn.
Vậy im lặng là ngồi im mặc cho cuộc đời kéo trôi hay sao?
Không hề!
Diễn dịch theo ngôn ngữ đạo là “im lặng hùng tráng”, tịnh khẩu để thân tâm tập trung khai mở năng lượng tuệ, chiếu kiến để thấu đạt vấn đề. Sau khi quán được bản chất sự vật, hiện tượng ta sẽ dễ dàng hiểu và minh giải được căn nguyên của nó. Từ đó ngôn từ của ta sẽ chuyên chở được đầy đủ thể, tướng và dụng để lời nói trở nên có phẩm chất. Ông bà ta thường chê những lời nói “sáo rỗng” nghĩa là không có phẩm chất, chỉ là đùa vui vậy thôi.
Để im lặng đạt đến sự hùng tráng mà không phải câm lặng là cả một quá trình tu thân và hiểu đạo. Người tu thân phải buông bỏ được tà kiến để thấy được tánh không của vạn pháp mà ngay cả thân và tâm ta cũng do duyên hợp nên bản tánh là không, giả danh và hư dối.
Thấy được như vậy thì ta sẽ hoà làm một với vấn đề mà ta muốn biết nên ta sẽ hiểu nó như nó đã là. Khi đó ta sẽ thông đạt thực tướng để nói những điều nên nói và những điều nên im lặng.

Hồ Viết Vinh.15012026

Picture architecture in Vietnam and you might imagine ancient temples buried down countryside lanes or faded colonial buildings lining the city streets. But spurred by unprecedented economic growth, this Southeast Asian country of almost 100 million is revamping its traditional image – and architecture is part of the overhaul. After decades spent trying to keep Vietnam’s unrelenting jungles out of the cities, visionary architects now harness the wilderness to enhance their urban creations. And the countryside is no longer designated for relics of the past – but also innovations for the future. From contemporary art hubs hiding in the hills to city tower blocks blooming with foliage, here is the architecture that is making its mark on Vietnam.

Lebadang Memory Space, by Architect Ho Viet Vinh

Nestled in the countryside together with Hue’s centuries-old royal tombs, Lebadang Memory Space is a lively architectural update to the city’s monarchical heritage. This contemporary art museum is dedicated to late local artist Le Ba Dang, who sketched the drawing that the blueprints are based on. Local architect Ho Viet Vinh designed the structure, completed in April 2019, with a central skylight that allows beams of light to track through the exhibition hall throughout the day.

Sky House by MIA Design Studio

Vegetation bulges from the balconies and rooftops of Sky House, a home in Ho Chi Minh City completed in December 2019. The plot was spacious enough to accommodate a large townhouse, but instead of creating unrequired rooms, MIA Design Studio designated half the house to light, wind, water and trees. The result is a generous sky well that feeds light to the habitable rooms and chambers with no practical purpose but to house plants, trees, and indoor ponds.

Chicland, by Vo Trong Nghia

Award-winning architect Vo Trong Nghia is celebrated for his use of natural materials and foliage, such as bamboo and tropical plants. The 21-floor Chicland Hotel, completed in June 2019 in the modern seaside city of Danang, features both. The on-site café has earthy bamboo interiors while the balconies overflow with greenery. Similarly biophilic, Vo Trong Nghia’s Silver Cloud, slated for completion later this year, is a leafy long-stay hotel that blends with the lakes and mountains of Cuc Phuong National Park, 100km south of Hanoi.

Brick Cave, by Doan Thanh Ha

In Vietnam, bricks have been used for at least a millennium. Doan Thanh Ha, who recently won the Turgut Cansever International Award, constructed the Brick Cave in the suburbs of Hanoi with an additional exterior wall to form a narrow atrium around the house. This perforated exterior casing with large windows invites natural light into the family home while keeping it cool during Hanoi’s scorching summers. The rooftop features a vegetable garden.

Central Park, by LAVA and ASPECT Studio

LAVA and ASPECT Studio won the commission to revamp Ho Chi Minh City’s September 23 Park, one of the city centre’s largest green spaces. As well as outdoor art galleries, performance pavilions and sport zones, LAVA and ASPECT Studio are deploying smart city artificial trees. Water purification trees collect and recycle rainwater, ventilation trees provide fresh air and solar trees generate power. Construction is scheduled to begin later in 2020.

VAC Library, by Farming Architects

While large-scale ventures are making a bold impact, smaller innovations are surfacing more quietly. In Hanoi, VAC Library by Farming Architects (Pictured above) is both climbing frame and reading room set within a three-dimensional grid fashioned from wooden beams. Other small projects of great promise include the Chieng Yen Community House in Son La Province by 1+1>2 Architects, which has a semi-cylindrical thatch roof supported by a bamboo frame. In Danang, architecture studio Tropical Space used brick to construct Cuckoo House, a family home perched above a café.

Empire City, by Ole Scheeren

As Vietnam’s commercial capital, Ho Chi Minh City is entertaining many of the country’s most ambitious projects. With Empire City, Ole Scheeren explores how ‘nature can become an iconic element of architecture’ with a complex of three towers overlooking the Saigon River. At the building’s base, layered platforms evoke the swirling rice terraces of northern Vietnam. Over halfway up Empire Tower 88, the tallest of the three skyscrapers at 333 metres, sits the Sky Forest with verdant water gardens that echo the country’s jungles. Construction is expected to start in early 2021.

See the original article at the link.

Maison de la Lune embodies a poetic interplay between architecture and nature, where the invisible space reflects upon the surface of existence. The fluid curves of the structure mirror the organic forms of the surrounding environment, creating a harmonious dialogue between the built and the natural. The expansive glass panels invite the outside in, blurring the boundaries between interior and exterior. Light and shadow dance across the surfaces, evoking a sense of tranquility and introspection. This architectural masterpiece is a serene sanctuary, a place where the essence of nature is captured and reflected, offering a contemplative retreat from the chaos of the world.

Phác thảo Chiến lược Quốc gia chung sống an toàn với lũ lụt tại Huế

Triết lý nền tảng: Chuyển từ tư duy “chống lũ” sang “sống chung với lũ một cách thông minh và an toàn”. Coi nước lũ là một phần của hệ sinh thái và văn hóa Huế, cần được quản lý chứ không thể triệt tiêu.
[Kiến trúc sư – Quy hoạch gia Hồ Viết Vinh]

Bốn Trụ Cột Chiến Lược chính:

1. Trụ cột quy hoạch và hạ tầng thông minh

Mục tiêu: Kiến tạo một không gian sống có khả năng “co giãn” cùng với lũ.

• Phân vùng rủi ro lũ chi tiết:
  • Lập bản đồ ngập lụt chi tiết đến từng con phố, khu dân cư, dựa trên các kịch bản lũ khác nhau (10 năm, 20 năm, 50 năm, 100 năm).
  • Cấm xây dựng các công trình thiết yếu (bệnh viện, trường học, trung tâm cứu hộ) và khu dân cư mật độ cao trong vùng lũ trũng, sâu.
  • Quy hoạch các “vùng đệm”, “không gian xanh thấm nước” dọc theo sông Hương và các phụ lưu để nước lũ có chỗ tràn vào mà không gây hại cho đô thị.
• Phát triển hạ tầng “thuận thiên”:
  • Xây dựng “Thành phố bọt biển”: Thay thế bê tông hóa bằng các bề mặt thấm nước (vỉa hè thấm nước, công viên có hồ điều tiết). Khuyến khích các mái nhà xanh, hệ thống thu gom nước mưa.
  • Thiết kế kiến trúc thích ứng: Quy chuẩn xây dựng mới bắt buộc các công trình trong vùng ngập phải có tầng trệt “nổi” hoặc không gian kiên cố để chứa đồ, nâng cao nền nhà, sử dụng vật liệu chịu nước.
• Hạ tầng giao thông linh hoạt:
  • Phát triển hệ thống giao thông thủy nội đô (thuyền, phà) như một phương tiện chính thức trong mùa lũ.
  • Thiết kế các tuyến đường tránh lũ và cầu vượt lũ.

2. Trụ cột hệ thống cảnh báo sớm và ứng phó hiệu quả

Mục tiêu: Biến mọi người dân thành một “cảm biến” và một “chiến sĩ” cứu hộ tiềm năng.

• Hiện đại hóa công nghệ dự báo:
  • Lắp đặt mạng lưới trạm đo mưa, mực nước tự động theo thời gian thực.
  • Ứng dụng Trí tuệ Nhân tạo (AI) để phân tích dữ liệu và đưa ra dự báo chính xác hơn về thời điểm, quy mô và phạm vi ngập lụt.
• Truyền thông cảnh báo đa kênh, dễ hiểu:
  • Cảnh báo không chỉ nói “mưa bao nhiêu mm” mà phải mô tả cụ thể: “Đường Nguyễn Huệ sẽ ngập sâu 0.5m trong 3 giờ tới”, “Khu vực Gia Hội cần sơ tán trước 18h”.
  • Sử dụng SMS, ứng dụng di động, loa phát thanh, và mạng xã hội.
• Chuẩn bị ứng phó cộng đồng:
  • Thành lập và huấn luyện Đội phản ứng nhanh cấp phường/xã. Mỗi khu phố đều có lực lượng tại chỗ.
  • Xây dựng “Bản đồ an toàn cộng đồng”: Đánh dấu các điểm sơ tán an toàn, điểm có đất cao, lộ trình di chuyển an toàn trong mùa lũ.
  • Trang bị kỹ năng sống sót: Tổ chức các khóa huấn luyện cho người dân về cách di chuyển trong nước lũ, sơ cấp cứu, và sử dụng áo phao.

3. Trụ cột phát triển kinh tế – xã hội bền vững

Mục tiêu: Giảm thiểu thiệt hại kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội trong mùa lũ.

• Bảo hiểm rủi ro thiên tai:
  • Nhà nước và các doanh nghiệp cùng phát triển các gói bảo hiểm lũ lụt phổ cập và có hỗ trợ cho nhà cửa, phương tiện và tài sản của người dân, đặc biệt là các hộ kinh doanh nhỏ.
  • Biến gánh nặng cứu trợ sau lũ thành một cơ chế chia sẻ rủi ro chủ động từ trước.
• Chuyển đổi mô hình sinh kế:
  • Khuyến khích các mô hình kinh doanh, nông nghiệp có thể thích ứng hoặc tận dụng mùa lũ (du lịch sinh thái mùa nước nổi, nuôi trồng thủy sản theo mùa vụ).
  • Hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng kế hoạch kinh doanh mùa lũ: chủ động dự trữ hàng hóa, nâng cao kho bãi, chuyển đổi hình thức kinh doanh trực tuyến tạm thời.

4. Trụ cột nâng cao nhận thức và văn hoá ứng phó

Mục tiêu: Hình thành “GEN sống chung với lũ” trong mỗi người dân và trong cộng đồng.

• Tích hợp giáo dục vào nhà trường:
  • Đưa kiến thức về lũ lụt, kỹ năng ứng phó và ý thức “thuận thiên” vào chương trình giảng dạy chính khóa từ cấp tiểu học tại Huế.
  • Tổ chức diễn tập phòng chống lũ lụt định kỳ trong trường học.
• Xây dựng văn hóa “Thuận Thiên”:
  • Tuyên truyền để người dân hiểu rõ “Sống ở Huế là phải biết bơi, biết dự trữ lương thực, và có kế hoạch di chuyển khi có lũ”.
  • Vận động người dân không xả rác ra sông ngòi để tránh tắc nghẽn dòng chảy.

Cơ chế thực thi và giám sát

• Thành lập Ban Chỉ đạo Quốc gia về Thích ứng với Lũ lụt tại Miền Trung, do một Phó Thủ tướng đứng đầu, với sự tham gia của các Bộ, ngành và chính quyền Thành phố Huế.
• Ưu tiên ngân sách trung hạn và dài hạn cho chiến lược này, kết hợp với kêu gọi vốn ODA và đầu tư tư nhân vào các dự án hạ tầng thích ứng.
• Xây dựng cơ chế giám sát và đánh giá độc lập, công khai minh bạch tiến độ và hiệu quả của các dự án.

Kết luận: Chiến lược này không phải là một giấc mơ viển vông, mà là một lộ trình cần thiết để biến Huế từ một “nạn nhân” của lũ lụt trở thành một hình mẫu về “Thành phố Phục hồi” (Resilient City) – nơi con người và thiên nhiên cùng nhau tồn tại và phát triển bền vững.