Rêu không phải là cỏ cây, cũng không hoàn toàn là rong rêu trôi dạt theo dòng nước. Nó là một thực thể kỳ lạ, vừa nguyên sơ, vừa vĩnh cửu. Rêu không có rễ, nhưng lại bám chặt vào đá. Không có thân cành, nhưng lan rộng như một tấm thảm. Không có tiếng nói, nhưng lại kể những câu chuyện cổ xưa hơn bất cứ cuốn sách nào từng được viết ra.
Thế giới của Rêu là một vùng giao thoa giữa cái hữu hình và cái vô hình. Nếu nhìn từ xa, Rêu chỉ là một lớp xanh nhạt, một mảng màu lặng lẽ trên nền đá xám. Nhưng nếu cúi xuống thật gần, ta sẽ thấy một hệ sinh thái thu nhỏ, nơi những sợi tơ mềm mại vươn lên, đón lấy ánh sáng đầu ngày. Rêu không chỉ sống trong không gian – nó còn bám vào ký ức, len lỏi vào những vết nứt của thời gian.
Tôi gọi Rêu mang một diễn trình với tên gọi “biên niên sử”: một cuốn sách không cần giấy mực, nhưng lưu giữ được những gì đã qua. Một hạt rêu nhỏ bé có thể mang theo nó câu chuyện của hàng trăm năm. Nó lớn lên trên bề mặt những công trình cổ, trên đá núi, trên mái ngói, trên những phiến đường rêu phong của một thành phố cũ. Nó ghi lại dấu vết của từng cơn mưa, từng đợt nắng, từng trận gió mùa.
Và như thế, Rêu bước vào cuộc đời tôi như một chứng nhân lặng lẽ nhưng không thể nào lơ đãng. Cùng với Thời gian, Rêu tồn tại trong một vũ điệu chậm rãi, không màng đến sự hối hả của thế gian. Tôi trở thành người chứng kiến: không, đúng hơn là kẻ lang thang giữa những lớp ký ức thời gian mà Rêu lưu giữ, cố gắng hiểu những gì mà nó muốn nói.
Nhưng liệu Biên niên sử Rêu có thực sự là một câu chuyện thú vị? Hay chỉ là tôi đang cố gắng tìm kiếm ý nghĩa trong một thứ vốn dĩ vô ngôn?

Kiến trúc sư Hồ Viết Vinh, Huế 2025

“Happy Teachers will change the world.”

Zen Master Thich Nhat Hanh

At 4:30 p.m. on February 28, the Trịnh Công Sơn Park in Gia Hội Ward, Huế City, will host a significant event—the unveiling of a bronze statue of Trịnh Công Sơn, sculpted by the late artist Trương Đình Quế (1939–2016). This bronze statue, weighing 500 kg, stands 170 cm tall, with a width of 230 cm and a depth of 160 cm. Its design exudes a sense of intimacy and familiarity.

The project is the culmination of years of dedication by Mr. Lê Hùng Mạnh from Gia Hòa Company in Ho Chi Minh City. The journey to place a statue in a public space was far from simple, but his passion for commemorating artists didn’t stop there—he dreams of creating similar tributes for other cultural icons, such as the poet Bùi Giáng.

The choice of Trương Đình Quế as the sculptor was deliberate. He was one of Vietnam’s most renowned visual artists, celebrated with numerous national and international accolades. Born in 1939, the same year as Trịnh Công Sơn, Quế graduated from the Gia Định College of Fine Arts in 1960—the very year Trịnh penned his first song, Ướt Mi. This synchronicity in their lives laid the foundation for a deep friendship rooted in a shared passion for art and music, allowing Quế to capture the essence of his lifelong friend with ease.

The statue took a year to complete at Giang Điền Waterfall in Đồng Nai. Reflecting on the creative process, Mr. Mạnh shared, “Trương Đình Quế and I agreed on how Trịnh should be depicted—as you now see him, leaning forward, as if gazing into a book, or perhaps into his own soul. Naturally, we couldn’t forget the ‘companion’ who stayed with him from ‘the day my mother bore me into this life of burden’ to ‘the noon field, where we met and vanished into the void’—his guitar.”

“The image of Trịnh bowing is intentional,” Mạnh explained, “and it aligns with his own lyrics: Cúi xuống. Cho tình dấy lên. Cho da thịt mềm. Cho cơn mặn nồng ngất lịm. Cúi xuống. Cho đời lãng quên. Cho mây trời chìm. Cho đêm mở hội âm thầm.

When designing the statue’s base, we collaborated with architect Hồ Viết Vinh, who envisioned it as an eye—650 cm long, 350 cm wide, and 55 cm high. This symbolic choice reflects Trịnh’s longing for human compassion: Những con mắt trần gian, Xin nguôi vết nhục nhằn. Những con mắt muộn phiền, Xin cấy lại niềm tin. Even when inspired by Bùi Giáng’s poetry, Trịnh expressed hope and tenderness: Con mắt còn lại nhẹ nhàng từ tâm. Nhìn em ra đi lòng em xa vắng. Con mắt còn lại là đêm tối tăm. Con mắt còn lại là đêm nồng nàn.

This collaboration between sculptor Trương Đình Quế and architect Hồ Viết Vinh embodies the essence of Trịnh Công Sơn’s music—where visual art and sound converge in a harmonious message of love and humanity.

Today, as we gather to unveil this statue on Trịnh Công Sơn’s birthday, it is more than a celebration—it is the realization of a dream. With hearts full of love for his music, Mr. Mạnh and his team gift this statue to the city of Huế as a gesture of gratitude.

“With this sincere endeavor,” Mr Lê Hùng Mạnh remarked, “we are grateful for the support from the Huế City authorities and the province of Thừa Thiên-Huế, who have made this possible. Today, as the statue of Trịnh Công Sơn stands in the park bearing his name, we believe it brings joy to millions across the country who remember him. And surely, our gifted musician and his dear friend, sculptor Trương Đình Quế, would be pleased. For in life, they shared many moments of artistic communion, exchanging ideas and toasting to the beauty of creation.”

See the original article at this link.

IMMENSE

Its simplicity and complexity, serves as a portal to the immeasurable – seducing the viewer into the depths of the infinitesimal and the expanse of the limitless. Such a piece transcends its medium, embodying the essence of “Immense” through the poetic interplay of light and shadow, color and form.

Ho Viet Vinh